Đọc câu chuyện hơn 1,2 triệu tài khoản chứng khoán Hàn Quốc bị gọi ký quỹ, điều tôi quan tâm không phải là số lượng tài khoản bị ảnh hưởng.
Điều đáng chú ý hơn là thị trường Hàn Quốc đang xuất hiện một cấu trúc rất điển hình:
Sự hưng phấn đã đi quá xa, trong khi điều kiện tiền tệ bắt đầu đảo chiều.
Theo mô hình 3K, đây không phải giai đoạn cuối của Downtrend.
Nó mới chỉ là điểm khởi đầu.
Trước Downtrend luôn là một giai đoạn hưng phấn
Thị trường Hàn Quốc đã trải qua một chu kỳ tăng trưởng rất mạnh nhờ câu chuyện trí tuệ nhân tạo và ngành bán dẫn.
Dòng tiền tập trung lớn vào Samsung Electronics, SK Hynix và các sản phẩm ETF có đòn bẩy. Giá cổ phiếu tăng mạnh khiến nhà đầu tư tin rằng tăng trưởng lợi nhuận sẽ tiếp tục kéo dài và mọi nhịp điều chỉnh đều là cơ hội để mua thêm.
Khi giá liên tục đi lên, đòn bẩy cũng tăng theo.
Nhà đầu tư không còn chỉ mua bằng tiền thật.
Họ vay thêm để khuếch đại lợi nhuận.
Đến lúc này, thị trường bước vào trạng thái hưng phấn tột độ:
- Giá tăng nhanh hơn giá trị cơ bản.
- Dòng tiền tập trung vào một nhóm cổ phiếu.
- Đòn bẩy trở thành bình thường.
- Rủi ro bị xem nhẹ.
- Tin tốt hiện tại được kéo dài vô hạn vào tương lai.
Đây chính là nền móng của quá trình phân ly.
Phân ly xảy ra khi nền kinh tế vẫn tốt nhưng thị trường bắt đầu giảm
Điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện Hàn Quốc là nền kinh tế chưa hề suy yếu.
Xuất khẩu vẫn tăng mạnh.
Ngành bán dẫn vẫn ghi nhận lợi nhuận cao.
Tăng trưởng kinh tế vẫn được nâng dự báo.
Nhưng thị trường chứng khoán lại giảm mạnh.
Đây là trạng thái phân ly:
Kết quả hiện tại vẫn tốt, nhưng kỳ vọng tương lai bắt đầu xấu đi.
Thị trường tài chính không định giá những gì đang xảy ra.
Nó định giá những gì có thể xảy ra tiếp theo.
Khi lợi nhuận doanh nghiệp còn tốt nhưng lãi suất bắt đầu tăng, nhà đầu tư phải chiết khấu lại toàn bộ mức định giá trước đó.
Lúc này, tin tốt của nền kinh tế không còn đủ sức đẩy giá cổ phiếu lên.
Đó thường là dấu hiệu đầu tiên cho thấy xu hướng đã thay đổi.
K1 đảo chiều: Lãi suất điều hành tăng
Ngày 16/07, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc tăng lãi suất điều hành thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,75%.
Đây là lần tăng đầu tiên trong hơn ba năm.
Nguyên nhân là lạm phát cao, đồng Won suy yếu, giá bất động sản tăng và áp lực từ tăng trưởng nóng của ngành bán dẫn lan sang tiền lương, tiêu dùng và đầu tư.
Trong mô hình 3K, đây là sự thay đổi của K1 – lãi suất.
Lãi suất tăng tạo ra ba tác động cùng lúc:
Chi phí vốn tăng.
Giá trị hiện tại của lợi nhuận tương lai giảm.
Tài sản rủi ro trở nên kém hấp dẫn hơn so với trước.
Quan trọng hơn, việc tăng lãi suất xuất hiện đúng lúc thị trường đang sử dụng đòn bẩy rất lớn.
Vì vậy, một thay đổi chính sách tương đối nhỏ lại tạo ra phản ứng giá rất mạnh.
K3 chỉ là chất xúc tác
Việc tăng lãi suất không phải nguyên nhân duy nhất khiến thị trường giảm.
Đó chỉ là chất xúc tác làm lộ ra những mất cân đối đã tích tụ từ trước.
Trước khi lãi suất tăng, thị trường Hàn Quốc đã có đủ các điều kiện dễ tổn thương:
- Giá cổ phiếu bán dẫn tăng quá nhanh.
- Dòng tiền tập trung cao độ.
- Nhà đầu tư cá nhân sử dụng margin lớn.
- ETF đòn bẩy phát triển mạnh.
- Kỳ vọng lợi nhuận bị đẩy lên quá cao.
Khi chất xúc tác xuất hiện, toàn bộ hệ thống bắt đầu đảo chiều.
Giá giảm.
↓
Tài sản đảm bảo giảm.
↓
Nhà đầu tư phải hạ margin.
↓
ETF đòn bẩy tái cân bằng và bán thêm.
↓
Áp lực cung tăng.
↓
Giá tiếp tục giảm.
Đây là cơ chế khuếch đại, nhưng mới chỉ là vòng giảm đầu tiên.
Nó cho thấy xu hướng cũ đã bị phá vỡ, chứ chưa cho thấy Downtrend đã đi đến cuối.
Vì sao đây mới là đầu Downtrend?
Một Downtrend lớn thường không bắt đầu khi tất cả mọi người đều bi quan.
Nó bắt đầu khi phần lớn nhà đầu tư vẫn tin rằng thị trường sẽ sớm quay lại đỉnh cũ.
Ở giai đoạn đầu:
- Kết quả kinh doanh vẫn tốt.
- Câu chuyện tăng trưởng vẫn còn.
- Định giá bắt đầu giảm nhưng chưa thật sự rẻ.
- Nhiều nhà đầu tư coi nhịp giảm là cơ hội mua.
- Margin bị hạ nhưng chưa được giải phóng hoàn toàn.
- Các nhịp hồi vẫn đủ mạnh để duy trì hy vọng.
Đó chính là giai đoạn nguy hiểm nhất.
Bởi thị trường chưa làm nhà đầu tư sợ hãi hoàn toàn.
Nó vẫn cho họ đủ hy vọng để tiếp tục giữ vị thế và tiếp tục trung bình giá.
Nếu K1 tiếp tục thắt chặt, K2 suy yếu và dòng tiền không quay trở lại, Downtrend mới dần mở rộng từ một nhóm cổ phiếu sang toàn thị trường.
Mô hình phân ly của thị trường Hàn Quốc
Có thể tóm tắt diễn biến hiện tại như sau:
Giai đoạn 1 – Hưng phấn tột độ
Câu chuyện AI và bán dẫn tạo ra tăng trưởng lợi nhuận lớn.
Giá cổ phiếu tăng mạnh.
Đòn bẩy được mở rộng.
Rủi ro bị xem nhẹ.
↓
Giai đoạn 2 – Chất xúc tác xuất hiện
Lạm phát tăng.
Đồng Won suy yếu.
Ngân hàng Trung ương tăng lãi suất.
↓
Giai đoạn 3 – Phân ly
Nền kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tốt.
Nhưng giá cổ phiếu không còn phản ứng tích cực với tin tốt.
Thị trường bắt đầu chiết khấu chính sách tiền tệ chặt hơn.
↓
Giai đoạn 4 – Downtrend bắt đầu
Cổ phiếu dẫn dắt mất xu hướng.
Đòn bẩy bị thu hẹp.
Các nhịp hồi yếu dần.
Dòng tiền rời khỏi tài sản rủi ro.
Kinh nghiệm của Koong
Sau nhiều năm quan sát thị trường, tôi nhận ra:
Downtrend không bắt đầu từ tin xấu. Nó bắt đầu khi tin tốt không còn làm giá tăng.
Hàn Quốc hiện chưa ở giai đoạn tuyệt vọng.
Chưa phải lúc nguồn cung cưỡng bức đã được giải phóng hết.
Chưa phải Washout cuối chu kỳ.
Thị trường mới đi qua bước đầu tiên:
Sự hưng phấn tột độ gặp một chất xúc tác đủ mạnh để làm thay đổi kỳ vọng.
Lãi suất điều hành tăng không tự tạo ra Downtrend.
Nhưng nó có thể khiến một thị trường đang định giá hoàn hảo phải nhìn lại toàn bộ kỳ vọng của mình.
Và khi kỳ vọng bắt đầu đi xuống trong khi đòn bẩy còn rất lớn, Downtrend thường không kết thúc sau một vài phiên giảm mạnh.
Nó mới chỉ bắt đầu.